Neuropsychologen en neurofysici die onze hersenen bestuderen zeggen dat we geen vrije wil hebben. We
zijn niet vrij maar gedetermineerd. De hersenen sturen ons willekeurig aan, los van wat we willen. We zijn slechts marjonetten van autonome hersenprocessen. Is dit het einde van de vrijheid?Het vrije westen een illusie? Dat we in een vrij land leven een waan? Continue reading
“Religie is terug” “Religie terug naar privé domein” “Religiekritiek”.
De discussie over religie woedt in alle hevigheid. Van “Religie heeft niets te zoeken in onderwijs, zorg en publiek domein” tot het boek “Hoe komen we van de religie af” van Floris van de Berg waarin hij betoogt dat religie een ziekte is. In ieder geval is de actualiteit van religie ontegenzeggelijk getuige ook het feit dat de Islam zwaar onder vuur ligt van de PVV. De vrijheid van onderwijs (artikel 23 grondwet) lijkt in het geding: Indoctrinatie op staatskosten” zo wordt ook het levensbeschouwelijk onderwijs wel genoemd. En tot slot het misbruik van kinderen in de Katholieke kerk.
Ik heb al 8 dagen aaneengesloten hoofdpijn in verschillende gradaties(op het moment dat ik
dit schrijf). Deze kwaal is soms een ware nachtmerrie. Je weet nooit waar je aan toe bent. Soms gaat het dagen redelijk en soms heb ik dagen achter elkaar hoofdpijn. Soms snijdend heftig dan weet je niet meer waar je het zoeken moet. Als je wel eens flink aan je haren bent getrokken dan weet je ongeveer wat ik uren/dagen moet verduren. Met hete kruiken en een hete pittezak tegen m’n hoofd en nek probeer je de pijn te verdragen en te verzachten. Slapen wil niet en liggen verergert de pijn. Soms zit ik ook nachten in een stoel en beetje te suffen en slapen en de pijn te verdragen.
Ik verbaas me tegelijkertijd dat ik mentaal niet helemaal stuk zit. De wanhoop vliegt me wel eens naar de keel. Vooral het eerste uur ‘s óchtends als ik bijvoorbeeld om 5.00 uur wakker ben geworden met een knallende hoofdpijn. Maar over het algemeen ben ik gelaten dat is overigens ook de enige manier je verzetten maakt de pijn ook erger. Het is alsof je in een houdgreep wordt genomen waar je niet meer aan kunt ontsnappen.
In de evangelische beweging wordt de vermenging van onze huidige kultuur en geloof steeds meer manifest. De belangrijkste elementen in onze kultuur zijn zelfontplooiing, autonomie, consumeren, gezondheid en geluk en de maakbaarheid ervan.
Geen wonder dat ons geloof ook uit deze elementen bestaat: een God die van je houdt, je geneest en altijd het beste met je voor heeft en Hij zal altijd in al je behoeften voorzien. En onze bijdrage bestaat dan uit een persoonlijke relatie met God onderhouden, geloof en vertrouwen en positief denken. ”God wil immers dat we tot ons recht komen dat alle potenties, gaven en talenten tot ontplooiïng komen, want Hij houdt van ons”. “God wil ons immers ook genezen”. ”En er is maar een manier om gelukkig te worden dat is om je leven aan God te geven en je leven wordt dan een geestelijk avontuur”.
Als je leven op rolletjes loopt dan is God er de gever (beloner?) van en dan is het “geloof in actie(eigen verdienste?)”. Onwillekeurig worden mensen die minder fortuinlijk zijn als afwijkend van het normale geloofs-patroon gezien. Maarrrrr…. als het leven niet zo loopt als je wel had gehoopt dan komt de …….geloofscrises. De twijfel of God wel is die Hij is of zegt te zijn. Deze vraag is dan onoverkomelijk en goed dat deze ontstaat want dan kan je van de ballast van de huidige eigentijdse cultuurgoden afkomen. Maar de vraag is of deze vermenging van hedendaagse cultuur en het evangelische gedachtengoed wel zo eenvoudig uiteengerafeld kan worden juist als je in een kwetsbare fase bent beland. Ik heb zelf gemerkt ondanks de rationele erkenning van de bovenstaande waarheid dat dat in je hele geloofsleven veel meer verankerd is dan je wel beseft.
Ongewild(?) en ongemerkt zijn deze elementen als een Paard van Troje binnengehaald;
immers er zijn altijd wel bijbelgedeelten waaraan je dit kunt staven. Vroeg of laat komt echter iedereen voor dit soort vraagstukken te staan. Hoe zal het gaan met dit evangelische geloof als de ouderdom met veel aftakeling en ziekten en functieverlies gepaard gaat. Onlangs verteld iemand mij dat een 87 jarige gemeentelid naar Jan Zijlstra (bekende evangelist die Jezus en genezing verkondigd en claimt)wilde voor herstel van zijn gezichtsvermogen en gebroken heup want hij wil nog zo graag weer einden gaan fietsen. De schoonvader van de bekende schrijver/journalist Philip Yancey, een evangelische voorganger, verloor zijn geloof aan het eind van zijn leven na 10 jaar bedlegerig te zijn. Zo kon God toch niet zijn? Ik vrees dat deze aanvechtingen voor velen laat (in hoge ouderdom) zullen komen. Dat betekent voor mensen die vroeg (op jongere leeftijd) met dit soort vragen geconfronteerd worden, dat ze een eenzame geestelijke strijd voeren. Maar het is als met het Paard van Troje omdat het eerst een gevoel van overwinning geeft, maar als lijden op je pad komt, het plotseling duidelijk wordt dat wat je met veel euforie hebt binnengehaald nu de sterkste ondermijners worden van je geloof. Het omgaan met lijden zal de grote lakmoesproef worden van de evangelische beweging. Slagen we erin het lijden een theologisch, geestelijke en pastoraal plaats te geven of niet. Slagen we er niet in dat zal dat voor de evangelische beweging worden als het Paard van Troje. Van binnenuit zal dan de evangelische beweging verkruimelen en aan kracht en geloofwaardigheid verliezen.
Alle elementen van consumptie voorspoed, geluk, gezondheid concentreren ons op ons eigen ik veroorzaken een op jezelf gericht leven waarin God(ongewild en ongemerkt?) een middel wordt omdat te realiseren. Misschien kunnen oorzaak en gevolg ook wel omgedraaid worden. Omdat we zo op onszelf en eigen geluk gericht zijn zoeken we een geloof op dat dat versterkt en verbeeldt. “God en Geluk” worden zo in elkaar verstrengeld dat we gerust kunnen spreken van een syncrestistisch (vermenging van godsdiensten) verband.
Wel of geen aandacht voor je situatie als chronisch zieke dat is een voortdurend dilemma
en een ambivalentie in mijn leven.
Als je niets zegt over je situatie voelt dat heerlijk. Je voelt je onderdeel van de samenleving en je vindt het heerlijk als het eens niet gaat over je situatie, je ziekte, maar de aandacht is volledig in beslag genomen door iets anders. Je voelt dat je een “geheim”verborgen houdt en dat voelt heerlijk maar ook voel je iets van verraad naar je eigen gevoel. Je kent dat wel van wat iemand ooit eens heeft genoemd: “De grote dagelijkse leugen”; “Hoe is’t”. “Oh goed”. Ik betrap me er ook regelmatig op dat ik antwoord op deze beleefdheidsvraag: “Oh goed”. Een enkele keer voeg ik daaraan toe: “naar omstandigheden”. Waarbij ik de vraagsteller nog een kans geef door te vragen als ie echt geïnteresseerd is of wat misschien nog wel meer geldt; ik heb dan zelf het gevoel niet te liegen.
Daarentegen als het wel gaat over je situatie dan voelt het goed, zeker daar waar sprake is van verbondenheid met mensen die met je meeleven, maar tegelijkertijd ontstaat er iets ongemakkelijks: “Het gaat al weer over jezelf en dat verhaal heb ik al 100x verteld. Je voelt bij de ander een stuk ontzetting en betrokkenheid en alle aandacht gaat uit naar jouw situatie terwijl je eigenlijk liever jezelf wil verliezen in een of ander doel buiten jezelf.
Deze ambivalentie schijnt onvermijdelijk te zijn.
