Coping

Copingstrategie 1

Op deze pagina wil ik uit de doeken doen welke copingstrategieën er zijn en welke ik probeer te hanteren.  Het woord copingstrategie komt van het Engels “to cope” dat is het “hoofd bieden aan”.

Dit menu-item kent 3 subpagina’s.  Op deze pagina  beschrijf ik verschillende copingstrategieën en een persoonlijke beoordeling en mening erover. De subpagina’s coping 2,3,4, te bereiken via de menubalk,  bestaan uit wat ik gemakshalve maar even noem als balanceerartikelen. Hierin probeer ik de balans te zoeken tussen allerlei uitersten en hierin komt meer mijn persoonlijke reflectie op copingstrategieën aan de orde. Deze weblog is zelf ook deel van de copingstrategieën die ik hanteer om met mijn eigen gezondheidssituatie om te gaan. Door te verwoorden waar ik door heen ga wordt de situatie meer hanteerbaar.

Deel 1. Theoretische beschrijving en persoonlijke beoordeling copingstrategieën.

1.1 Psychologische copingstrategieën.

Verschillende benaderingen onderscheiden grofweg 7 strategieën.

1. Sociaal reageren: steun zoeken en emoties uiten; De zorgen met iemand delen andere mensen de gevoelens tonen.

Dit is bij uitstek een strategie die ik volg. Voor mij is het een levensbehoefte om te verwoorden waar ik door heen ga en dat ook te uiten tegenover anderen en steun te vragen. Daarbij probeer ik ook altijd de wederkerigheid in die relatie te bewaren.

2. Niets doen: afwachten, de situatie aanvaarden en het probleem vermijden; de zaak op zijn beloop laten, zich erbij neerleggen.

Ik vind dit een merkwaardige item binnen de copingstrategieën. Niets doen lijkt me geen strategie. De situatie aanvaarden zou ik bepaald niet willen scharen onder niets doen. Het is veelal hard werken om iets naars in je leven te aanvaarden. Het probleem vermijden zou ik ook niet een strategie willen noemen het valt eerder onder de noemer van ontkenning. Ontkenning is alleen maar in de tijd uitstellen van het probleem, het komt toch altijd weer terug (onverwachts) als je het wilt ontkennen. De definiëring van de strategie “Niets doen” zou ik als onsamenhangend, innerlijk tegenstrijdig en volkomen tekortschietend willen kwalificeren.

3. Afleiding zoeken: nieuwe activiteiten zoeken om niet aan het probleem te hoeven denken en afleiding zoeken om de spanning te doorbreken.

Deze strategie is eenduidig en die pas ik ook veelvuldig toe. Je moet voorkomen dan je gefixeerd wordt, door in mijn geval de hoofdpijn, of dat je er door geobsedeerd raakt. Het is niet een overall-strategie maar meer een die je veelvuldig dagelijks kunt hanteren als je veel pijn lijdt.

4. Positief denken: de zaak van de zonnige kant bekijken en zich gerust stellen doordat het wel mee zal vallen.

Deze strategie stamt duidelijk uit het bestrijden van stress. Dat is heel wat moeilijke als je dagen lang geteisterd wordt door hevige pijn. Het kan zelfs banaal zijn om zoiets als het verlies van een partner als een uitdaging te maken voor je leven. iedereen voelt aan dat positief denken dan iets banaals krijgt.

5. Wensdromen en cognitief gericht reageren: hopen dat het in de toekomst beter gaat en dat alles goed komt.

De strategie van wensdromen hanteer  ik ook weleens maar ik vind dat ik daar weinig mee opschiet. Ik vind het zelf geen steunpilaar in het “coopen” met hevige pijn. Dat cognitief gericht reageren in een adem wordt genoemd vind ik zeer merkwaardig. Het lijkt me enigszins tegenstrijdig met wensdromen. Ik denk dat ik vaak probeer met min verstand mijn situatie te analyseren en een strategie uit te zetten hoe de dag door te komen met pijn en wat de pijn vermindert. Tenslotte dat ook de hoop er aan wordt toegevoegd lijkt met nog onsamenhangend omdat als één strategie aan te wijzen. Hoop is bijna essentieel voor elke situatie. Ik heb bijna altijd hoop en ik probeer die hoop ook te voeden. Er zijn daarnaast verschillende vormen van hoop.

6. Destructief reageren en het uiten van kwaadheid: zin om alles stuk te slaan en dat niet doen, agressief worden.

Dit zou ik eerder afreageren willen noemen dan een copingstrategie. Een heel enkele keer kan ik er weleens kwaad over worden maar ik ervaar dan niet als een constructieve copingstrategie.

7. Gericht reageren: het probleem stap voor stap aanpakken, informatie zoeken bij anderen.

In deze strategie kan ik mezelf herkennen. Helaas heb ik bij de vele te volgen stappen alleen weinig succes geboekt.

Algemeen oordeel.

Ik ben bepaald niet onder de indruk van deze omschrijving en selectie van copingstrategieën. Ik vind ze incompleet, onsamenhangend en veel aspecten komen niet aanbod. Zaken als persoonlijkheid, cultuur, historie en maatschappij zijn niet in beeld. Ik vind deze indeling, die toch veel in ziekenhuizen wordt gehanteerd van een armetierig niveau. Deze lijst is toch te individualistisch, te mechanisch , te freudiaans (afweermechanisme), en te veel gebaseerd op stressmanagement.

1.2. Disabilitystrategieën.

Als reactie op een al te individualistische manier van kijken is er als reactie de dysabilityrichting ontstaan. Deze richting legt alle nadruk op de sociale omgeving die veelal een tekort aan inleving en begrip heeft en de zieke/gehandicapte door z’n gedrag buiten sluit. Alle nadruk ligt erop om de zieke te emanciperen en de perceptie van de wereld naar de zieke/gehandicapte te veranderen. In deze benadering wordt het lijden vooral veroorzaakt door de manier waarop de samenleving reageert op de zieken. Het lijden en de pijn van de ziek zelf zijn dan in deze benadering nauwelijks in beeld.

1.3. Strategie van betekenisgeving.

Het geven van zin en betekenis geven aan de situatie van chronisch ziek zijn wordt benadrukt in deze  derde richting. Naast de individuele zingeving speelt ook de (gezondheids)cultuur van de omgeving een rol. Het lijkt me van groot belang dit aspect niet te vergeten. Echter alle nadruk valt bij deze richting wel of het individuele proces van zingeving.

1.4. Narratieve strategieën.

In de narratieve (verhalende/biografie) benadering komt de persoon meer in beeld, de samenleving, de zingeving, het historisch perspectief en hun onderling relatie komt dan in beeld. Kernbegrippen als levensplan en zelfrealisatie staan centraal. In de bovenstaande benaderingen(1 t/m 3) kunnen veel gehandicapten en chronisch zieken zich niet in herkennen. Deze benadering is vooral populair vanuit de patientenconsumentenbeweging.

Ik zie echter ook een nadeel aan het centraal zetten van zelfrealisatie. Is deze realisatie van het “zelf” niet ook een activistisch utopisch project om je leven tot een succes te maken en hoe moet ik daarin een (langdurig) stervensproces zien terug te vinden?

Mijns inziens zijn de 2 laatste benaderingen meer realistischer dan de eerste twee. Ik mis er echter een paar dingen. De gezondheidscultuur, de maakbaarheidsmythe speelt in onze samenleving een belangrijke rol tegen die achtergrond is de levensopdracht aan chronisch zieken en gehandicapten lastiger.

1.5. Beoordeling en voorkeursstrategie.

Uit het bovenstaande blijkt al wel dat mijn voorkeur uit gaat naar de meer narratieve (verhalende) benadering waarbij ook de zingeving in correlatie met onze huidige cultuur een belangrijke plek moet krijgen.

Zie verder de menu-items coping 1-3 onder het menu-item coping.