Meditaties 9-12

Week 12. De tirannie van ‘Of het één Of het ander”

Psalm 13.
2 Hoe lang nog, HEER, zult u mij vergeten,
hoe lang nog verbergt u voor mij uw gelaat?
3 Hoe lang nog wordt mijn ziel gekweld door zorgen
en mijn hart door verdriet overstelpt, dag aan dag?
Hoe lang nog houdt mijn vijand de overhand?

4 Zie mij, antwoord mij, HEER, mijn God!
Verlicht mijn ogen, dat ik niet in doodsslaap wegzink.
5 Laat mijn vijand niet roepen: ‘Ik heb hem verslagen,’
mijn belagers niet juichen omdat ik bezwijk.

6 Ik vertrouw op uw liefde:
mijn hart zal juichen omdat u redding brengt,
ik zal zingen voor de HEER, hij heeft mij geholpen.

Eén of twee schrijvers?

Dit is een verbijsterende psalm. Voor ons gevoel zijn hier twee personen aan het woord. De ene is vol onzekerheid en twijfel over de aard van God.
De ander is vol geloofsvertrouwen en een “blijde” christen. Het lijkt er vandaag de dag op dat er zelfs verschillende kerken bestaan één voor aangevochten gelovigen(zware reformatorische kerken) en blijmoedige gelovigen (evangelische kerken).
De realiteit is dat deze Psalm is gedicht door één man namelijk David. Bij hem gaan deze twee dingen samen. De psalmen zeer heerlijk paradoxaal en dat is voor ons westerlingen met onze logische(of Griekse ) denkschema’s moeilijk voor te stellen. Er staan in deze Psalm dingen die lijnrecht met elkaar in tegenstelling lijken te staan.
Maar het is de hartstocht naar God te midden van vertwijfeling en geloof. De vraag is ook of er wel een tegenstelling in zit maar of dit niet het echte leven weergeeft. Deze psalm moet je lezen met je hart. Dit is geen systematische theologie maar een poëtische weergave van het leven en van het geloofsleven.

En…….en!

We moeten niet doen alsof er geen aanvechtingen zijn en ook niet dat het leven zwartgallig is. In hartstocht voor God ga je vaak door beiden heen. Blijdschap en juichen kunnen niet zonder de aanvechting en de vertwijfeling. Als je ze van elkaar wilt loskoppelen dan wordt het al gauw een performance, een imago en een opgekrikte levenshouding die net iets te geforceerd aan doet.
In reformatorische kerken wordt de aanvechting gevoeld, maar al gauw weer ingeslikt want je mag toch niet ongerijmds zeggen van God. Niet klagen maar dragen is het motto.  Je ziet dat blijdschap dan ook verstomd. In evangelische kerken mag de aanvechting eigenlijk niet gevoeld worden en zeker niet uitgesproken. Evangelischen willen vaak beginnen en eindigen met de blijdschap. David laat zien dat “het niet of het één is of het ander is” maar dat ze allebei een plaats moeten krijgen.

Week 11. De prijs van Troost.
Job 16:2  ‘Dit soort dingen heb ik al zo vaak gehoord, niets dan ellende brengt mij jullie troost.
Job 21:    ‘Luister nu goed naar mijn woorden, laat dat de troost zijn die jullie mij geven.

Schaduwzijden van de troost.
In een mooie wereld is troost heilzaam en verlicht het hart. Troost in onze wereld heeft echter ook schaduwkanten die het voor mensen die het moeilijk hebben erg lastig maakt om daarmee om te gaan. Er is troost waar je je eerst aan laaft maar waar je achteraf toch een minder prettig gevoel bij hebt. Een troost met voorwaarden, met een oordeel, of met een dr(dw)ingend advies. Een troost die voortdurend er de nadruk oplegt dat de ziekte of ellende er eigenlijk niet hoort te zijn. Of adviezen gegeven vanuit het maakbaarheidsideaal geven je toch voortdurend het gevoel dat je nog niet goed gezocht hebt naar de juiste oplossing. Laten we eerlijk zijn goede troost is schaars. Hoewel het de wond verzacht slaat de troost ook weer nieuwe wonden.

Verkeerde troost.
Job krijgt ook troost van z’n vrienden. Eerst zeggen ze dagen niets en zijn alleen maar bij hem. In de regel is nabijheid de meest heilzame troost. Maar het pijnlijk onderwerp vermijden en net doen of het niet speelt is minstens zo pijnlijk. Als ze eindelijk beginnen te praten dan is het een en al veroordeling, Er moet toch een reden zijn dit overkomt je maar niet zomaar. Ken je die troost die probeert alles te verklaren, die eigenlijk zegt dat God is altijd na te rekenen. “Er is altijd een doel, een les om te leren”.  Alsof we niet te maken hebben met een gebroken schepping waarin ziekte, dood en verval nog altijd aanwezig zijn.  In de regel is dat totaal niet bemoedigend. Job wordt kwaad op z’n vrienden  en zegt ronduit dan hun troost alleen maar ellende brengt.  Als je dat wel eens ervaren hebt dan breekt je hart zeker als het van vrienden komt.

Heeft God dan geen doel er mee?
Is er dan geen doel, laat God je dan maar zitten? Nee dat geloof ik niet. God kan met het allerslechtste wat je overkomt iets moois maken (is dat ook niet de essentie en het mysterie van Jezus dood en opstanding). We mogen alleen de redenering niet omkeren. Als je 25 jaar chronische hoofdpijn hebt en zegt dat God hier zeker een bedoeling mee heeft dan zeg je eigenlijk iets heel ongerijmds over God.  Zijn verlossingskracht is echter altijd beschikbaar en kan met het slechtste wat je overkomt je verlossen van de destructieve werking ervan. Maar het verandert je gevoel vaak niet. Er is dan niets in je leven van je kan scheidne van de liefde van God.

Week 10. De pijn tot Uw eer?????????

2. Corinthe 12: 5-10″
Van zo iemand wil ik hoog opgeven. Wat mijzelf betreft zal ik me slechts op mijn zwakheid laten voorstaan. En zelfs al zou ik hoog van mezelf willen opgeven, dan nog zou ik geen dwaas zijn, want ik zou de waarheid spreken. Maar ik zie ervan af, want ik wil worden beoordeeld op grond van wat men van mij hoort en ziet, niet op grond van de uitzonderlijke openbaringen die ik heb gekregen. Om te verhinderen dat ik mezelf zou verheffen, werd mij een doorn in het vlees gestoken: ik word gekweld door een engel van Satan. Ik heb de Heer driemaal gesmeekt mij van hem te bevrijden, maar hij zei: ‘Je hebt niet meer dan mijn genade nodig, want kracht wordt zichtbaar in zwakheid.’ Dus laat ik mij veel liever voorstaan op mijn zwakheid, zodat de kracht van Christus in mij zichtbaar wordt. Omdat Christus mij kracht schenkt, schep ik vreugde in mijn zwakheid: in beledigingen, nood, vervolging en ellende. In mijn zwakheid ben ik sterk.
De NBG vertaling zegt: Daarom is mij, opdat ik mij niet te zeer zou verheffen, een doorn in het vlees gegeven, een engel des satans, om mij met vuisten te slaan, opdat ik mij niet te zeer zou verheffen.
Kolozensen 1:24
Thans verblijd ik mij over hetgeen ik om uwentwil lijd, en vul ik in mijn vlees aan wat ontbreekt aan de verdrukkingen van Christus, ten behoeve van zijn lichaam, dat is de gemeente.

Geen religieuze zelfkwelling
De bijbel geeft geen enkele aanleiding dat het verdragen van pijn goed is voor je verlossing. In de katholieke kerk kom je dit nog wel tegen eens maar de bijbel geeft daar geen aanleiding voor. Het is natuurlijk wel een enorme beproeving. Dus zeggen dat de pijn tot eer is van God komt snel in de buurt van geestelijke zelfkwelling. De pijn kan wel een middel zijn waardoor God een hoger doel met je kan bewerken. Dat maakt het middel echter nog niet goed en dus van God afkomstig. Het draagt echter nergens bij aan onze verlossing.

Welke plek moet de pijn dan geestelijk hebben?

En toch moet de pijn moet wel een plek krijgen in je geestelijk leven. Mijn gebed is dat mijn pijn tot Gods eer zal zijn. Niet naar zijn aard (want de pijn is onderdeel van de gevallen en gebroken schepping en is aan de zinloosheid onderworpen) wel naar wat het mag uitwerken.
Ik heb wel eens de uitleg gelezen dat Paulus leed aan migraine maar dat lijkt me speculatie.

Verschil tussen lijden om je geloof en ziekte.

In het NT is een scherp onderscheid gemaakt tussen het lijden om de naam van Jezus en ziekte. Ziekte wordt nergens verheerlijkt terwijl lijden om Jezus naam wel hoog wordt aangeslagen. Dan gaat het niet om zelfgekozen martelaarschap maar om belediging, minachting omdat je Jezus volgt. In landen waar geen godsdienstvrijheid is gaat het dan ook om fysiek geweld als vrijheidsberoving marteling etc.
De tekst dat Paulus “in zijn vlees aanvult wat ontbreekt aan de verdrukkingen van Christus, ten behoeve van zijn lichaam, dat is de gemeente” beoogt hij volgens mij dat het lijden omdat hij Jezus volgt, lijden toevoegt aan de verdere uitbouw het lichaam van Jezus(in dit geval beeld of metafoor van de kerk) zoals Jezus ook heeft geleden toen hij nog lijfelijk op aarde was.

Zwakheid als ingang voor Gods kracht.
Paulus laat er geen gras over groeien: zijn zwakheid ziet hij als toegangspoort voor de kracht van God. Daarom wil hij roemen in zijn zwakheid. Niet dat hij er blij mee is maar als je zelf geen kracht hebt dan zul je eerder vragen om kracht en zal God kracht eerder openbaar worden.

Week 9. Wegkwijnen.
Psalm 32: 3 Want zolang ik zweeg, kwijnde mijn gebeente weg onder mijn gejammer de ganse dag;

Wegkwijnen en wegteren is verdwijnen, achteruitgaan, in een steeds slechtere toestand belanden en ook mentaal wegkwijnen. Een chronische ziekte en chronische pijn kunnen je doen wegkwijnen. Als het gaat om een mentale conditie dan zou je dan kunnen omschrijven als het volkomen passief ondergaan van je situatie. Niets meer van het leven verwachten en alles op z’n beloop laten.

De noodzaak van uitspreken.
Het gevaar van verzwijgen van je chronische ziekte en wat het met je doet, is dat je gaat wegkwijnen en wellicht de schone schijn op te houden. Er is de noodzaak om te verwoorden wat er door je heen gaat. Het verzwijgen leidt tot wegkwijnen. De schrijver van dit gedicht (Psalm) heeft het in dit geval over het verzwijgen van zijn fouten maar ik heb de vrijmoeidigheid dit breder te trekken naar ook je pijn. Qua uitlegkunde mag dat natuurlijk niet maar op basis van mijn ervaring kan ik wel zeggen dat het verzwijgen van je kwaal hetzelfde effect heeft.

Rouw en berouw.
Er zijn overeenkomsten tussen zonde en ziekte en wel het effect dat het heeft op je leven op je relatie met God. Beiden moet je bekend maken bij God, gaat het bij zonde om het belijden en het berouw erover dan gaat het bij ziekte om het bekend maken ervan en de rouw erover. In Jesaja staat dat ” Hij onze zonden en ziekten heeft gedragen”, omdat beiden scheiding aan kunnen brengen tussen jou en God.
God nodigt ons uit onze zonden te belijden en al onze noden bij Hem bekend te maken en daarover te weeklagen (1.Peterus 5:7 en Psalm 22)